در ابتدای جلسه، با یکدیگر صیغه استغفار را زمزمه میکنیم. بعد از صیغه استغفار، به صورت دسته جمعی آیاتی از سوره مبارکه صف را میخوانیم. در پایان این جلسه، انشاءالله میخواهیم دغدغه قرآن خواندن را در وجودمان بیشتر ایجاد کنیم. امیدواریم آیات مبارکه سوره صف در این جلسه برای انتقال مفاهیم به ما کمک کنند.
پیامبراکرم (ص) در عظمت و شرافت ماه رمضان، در خطبه معروف خویش فرمودند:
«ایها الناس! انه قد أقبل الیکم شهر الله بالبرکة و الرّحمة و المغفرة، شهر هو عند الله افضل الشهور، و ایامه افضل الأیام، و لیالیه أفضل اللیالی، و ساعاته افضل الساعات، و هو شهر دعیتم فیه الی ضیافة اللّه، و جعلتم فیه من اهل کرامة الله...»؛
یعنی: مردم! ماه خدا با برکت و رحمت و بخشش گناهان نزدیک است؛ ماهی که نزد خدا برترین ماهها، روزهایش برترین روزها، شبهایش بهترین شبها و ساعتهای آن بهترین ساعتها است؛ ماهی که در آن به میهمانی خدا دعوت شدید و شما را در این ماه از کسانی قرار دادهاند که شایسته کرامت خدا هستند...»
«قَدْ أَقْبَلَ إِلَیکمْ شَهْرُ اللَّهِ بِالْبَرَکةِ وَ الرَّحْمَةِ وَ الْمَغْفِرَةِ»؛
در این فراز میفرمایند: ماه خدا به استقبال شما آمده است. ما فکر میکنیم خودمان هستیم که به استقبال ماه رمضان میرویم اما در واقع، ماه مبارک رمضان خودش به استقبال ما میآید و برای این استقبال، از روزها قبل انتظار میکشد.
«هُوَ شَهْرٌ دُعِیتُمْ فِیهِ إِلَی ضِیَافَةِ اللَّهِ وَ جُعِلْتُمْ فِیهِ مِنْ أَهْلِ کَرَامَةِ اللَّهِ أَنْفَاسُکُمْ فِیهِ تَسْبِیحٌ وَ نَوْمُکُمْ فِیهِ عِبَادَةٌ وَ عَمَلُکُمْ فِیهِ مَقْبُولٌ»؛
نفسهای شما در این ماه، تسبیح است. عملهای شما نیز مقبول است!
«وَ دُعَاؤُکُمْ فِیهِ مُسْتَجَابٌ فَاسْأَلُوا اللَّهَ رَبَّکُمْ بِنِیَّاتٍ صَادِقَةٍ وَ قُلُوبٍ طَاهِرَةٍ أَنْ یُوَفِّقَکُمْ لِصِیَامِهِ وَ تِلَاوَةِ کِتَابِهِ»؛
دعاهای شما در این ماه مستجاب است. پس از خداوند با نیتهای درست درخواست کنید و از خدا بخواهید به شما در روزه گرفتن و تلاوت کتاب، توفیق بدهد.
خطبه آغاز ماه رمضان که رسول الله بیان کردهاند را به صورت کامل میتوانید در سایت https://meysammotiee.ir/post/1118 بخوانید.
ما در روضه امام جواد (ع) خیلی از اوقات دغدغه این را داریم تا افرادی باشیم که با قرآن مأنوس هستند.
در تشییع سید حسن نصرالله صحنههایی را خانم محمدی دیدهاند که که افراد در آن کشور، در ساعتهای خلوت دستشان قرآن است. یا در مراسمهای ختم و زیارتهای آنها، قرآن جایگاه ویژهای دارد.
اما اکثر اوقات ما وقتی به زیارت میرویم، بیشتر به زیارتنامهها و مفاتیح مراجعه میکنیم و قرآن در بین ما مهجور است.
استاد چیت چیان در جلسه گذشته، برای ما بیان کردند که بعثت، آدمها را از جای خودشان بلند میکند. قرآن خواندن نیز یکی از راهکارهایی است که میتواند ما را خیلی تغییر بدهد و روحیه مقاومت را در ما بیشتر ایجاد کند.
لَقَد مَنَّ اللَّهُ عَلَى المُؤمِنينَ إِذ بَعَثَ فيهِم رَسولًا مِن أَنفُسِهِم يَتلو عَلَيهِم آياتِهِ وَيُزَكّيهِم وَيُعَلِّمُهُمُ الكِتابَ وَالحِكمَةَ وَإِن كانوا مِن قَبلُ لَفي ضَلالٍ مُبينٍ ﴿۱۶۴﴾
خدا در آیه ۱۶۴ سوره مبارکه آلعمران به ما میگوید: من به شما منت گذاشتم که رسول را در بین شما مبعوث کرده ام!
اینکه خداوند در این آیه به ما میگوید من به شما منت گذاشتم یعنی مسئله خیلی مهمی است.
قَالَتْ لَهُمْ رُسُلُهُمْ إِنْ نَحْنُ إِلَّا بَشَرٌ مِثْلُكُمْ وَلَكِنَّ اللَّهَ يَمُنُّ عَلَى مَنْ يَشَاءُ مِنْ عِبَادِهِ وَمَا كَانَ لَنَا أَنْ نَأْتِيَكُمْ بِسُلْطَانٍ إِلَّا بِإِذْنِ اللَّهِ وَعَلَى اللَّهِ فَلْيَتَوَكَّلِ الْمُؤْمِنُونَ ﴿۱۱﴾
در آیه ۱۱ سوره ابراهیم هم واژه منت آمده است.
قَالُوا أَإِنَّكَ لَأَنْتَ يُوسُفُ قَالَ أَنَا يُوسُفُ وَهَذَا أَخِي قَدْ مَنَّ اللَّهُ عَلَيْنَا إِنَّهُ مَنْ يَتَّقِ وَيَصْبِرْ فَإِنَّ اللَّهَ لَا يُضِيعُ أَجْرَ الْمُحْسِنِينَ ﴿۹۰﴾
گفتند آيا تو خود يوسفى؟ گفت [آرى] من يوسفم و اين برادر من است. به راستى خدا بر ما منت نهاده است. بى گمان هر كه تقوا و صبر پيشه كند خدا پاداش نيكوكاران را تباه نمیکند.
خدا در سوره یوسف نیز از واژه منت استفاده کرده است.
وَأَمْدَدْنَاهُمْ بِفَاكِهَةٍ وَلَحْمٍ مِمَّا يَشْتَهُونَ ﴿۲۲﴾
و همواره از انواع ميوهها و گوشتها - از هر نوع که بخواهند - در اختيارشان میگذاريم!
يَتَنَازَعُونَ فِيهَا كَأْسًا لَا لَغْوٌ فِيهَا وَلَا تَأْثِيمٌ ﴿۲۳﴾
آنها در بهشت جامهای پر از شراب طهور را که نه بيهودهگويی در آن است و نه گناه، از يکديگر میگيرند!
وَيَطُوفُ عَلَيْهِمْ غِلْمَانٌ لَهُمْ كَأَنَّهُمْ لُؤْلُؤٌ مَكْنُونٌ ﴿۲۴﴾
و پيوسته بر گِردشان نوجوانانی برای (خدمت) آنان گردش میکنند که همچون مرواريدهای درون صدفاند!
وَأَقْبَلَ بَعْضُهُمْ عَلَى بَعْضٍ يَتَسَاءَلُونَ ﴿۲۵﴾
در اين هنگام رو به يکديگر کرده (از گذشته) سؤال مینمايند؛
قَالُوا إِنَّا كُنَّا قَبْلُ فِي أَهْلِنَا مُشْفِقِينَ ﴿۲۶﴾
میگويند: ما در ميان خانواده خود ترسان بوديم (مبادا گناهان آنها دامن ما را بگيرد)
فَمَنَّ اللَّهُ عَلَيْنَا وَ وَقَانَا عَذَابَ السَّمُومِ ﴿۲۷﴾
امّا خداوند بر ما منّت نهاد و از عذاب کُشنده ما را حفظ کرد!
در سوره مبارکه طور نیز در آیه ۲۷ از واژه منت استفاده شده است.
خداوند منت اصلی خود را با ارسال رسول و بعثت رسول برای ما مطرح کرده است. این نشان میدهد این موضوع خیلی مهم است.
اگر به شما بگویند دستاورد روضه امام جواد (ع) برای شما چه بوده است، چه میگویید؟
قبلا اساتید قرآن میگفتند: قرآن یکی از راههای نجات است. الان میگویند قرآن، تنها راه نجات است. انگار در این سالها به جز قرآن نمیتوانیم به چیز دیگری پناه ببریم!
از ۶ مهر که سید حسن نصرالله شهید شدند، خیلی به این فکر میکنم که چطور این افراد هنوز مقاومت میکنند و از تلاش کردن دست برنمیدارند؟
قرآن به ما شیوه تفکر کردن را یاد میدهد و کسانی که قرآن میخوانند، افرادی هستند که در زندگی مقاومت بیشتری دارند. قرآن خواندن یک جهانبینی عجیبی به ما میدهد و تنها راه نجات در دنیای سخت امروز است.
شهید سید حسن نصرالله درباره خاستگاه قرآنی مقاومت اسلامی تأکید کردند: پدیده مقاومت به برکت این قرآن متولد شد و استمرار دارد. منظور از مقاومت اسلامی، مقاومت مسلمانان نیست، مقاومت اسلامی یک عنوان مذهبی نیست بلکه یک عنوان فکری و مکتبی است. چرا این مقاومت ادامه پیدا کرد و هنوز هم قادر به ادامه است؟ و من به شما میگویم: تا زمانی که نسل جوان به این کتاب آسمانی متصل هستند، مقاومت توان بسیار فوقالعادهای برای ادامه راه دارد.
قرآن کریم در حقیقت معجزهای برای هر زمان و مکان است و انسان میتواند با چشمان خود به این معجزه بنگرد و جوانب آن را با عقل، قلب و روح خود لمس کند. از جمله موارد عظمت قرآن کریم این است که هر چه زمان میگذرد، هرچه دانش بشر بیشتر میشود، هرچه اکتشافات علمی گسترش مییابد، هرچه تواناییهای انسان در این زمینهها افزایش مییابد و هرچه بیشتر کشف میکنیم، جوانب بزرگتر و جدیدتری از اعجاز قرآن آشکار میشود.
رسول خدا (ص) فقط در طی ۲۳ سال توانستند با این قرآن امتی به وجود آورند که همچنان موجود است و علیرغم بسیاری از مشکلات و توطئههایی که در طول تاریخ برای از بین بردن این قرآن، این امت و این تمدن صورت گرفته است، تاکنون در حال رشد و نمو است. این معجزه امروز و در طول زمان ادامه دارد؛ امروز این قرآن میتواند امتی را به وجود آورد و تحولی عظیم در هر یک از جوامع ایجاد کند.
هیچکس نمیتواند در مقابل مقاومت بایستد؛ این قرآن است که مردان مقاومت، پدران و مادران شهدا و این مجاهدان پابرجا و استوار را تربیت کرده است؛ آنان که مقاومت را تأیید کرده و در سختترین شرایط و دشوارترین لحظات در کنار آن ایستادند، اینان از قرآن آموختند که وظیفه آنها مبارزه با دشمن و دفاع از ملت، خانواده، اموال، آبرو، کرامت، شرف و مقدساتشان است. آنها یقین و اطمینان به وعده پیروزی خداوند سبحان را از قرآن آموختند. از قرآن آموختند که بعد از این زندگی دنیوی، زندگی اخروی وجود دارد و خانهای پس از این خانه هست، پس به این خانه دنیایی و آن آخرت عشق ورزیدند، و به سوی آن زندگی گام برداشتند، با قدمهایی سریع و دلهایی پر از یقین که بیتردید هیچ شک و شبههای در آن راه ندارد. این قرآن است که توانست مقاومت را که چنین پیروزیای بهدست آورده، ایجاد کند. اگر به قرآن بازگردیم، میتوانیم دستاوردهای بسیار بزرگ و عظیمی را حتی با امکانات اندک به دست آوریم.
امروز دشمنان ما به خوبی میدانند که اگر بتوانند جوانان ما را از خدا، مسائل اساسیشان، قرآنشان و ارزشهای اخلاقیشان دور کنند و آنها را در دریای شهوات و لذتهای مادی غرق کنند، جوانان به کارهای بیهوده روی میآورند.
(سخنرانی در مراسم اختتامیه چهارمین مسابقه سالانه حفظ و قرائت قرآن کریم به مناسبت میلاد رسول اکرم (ص) - ۱۴۲۲ هـ/ ۲۲/۶/۲۰۰۱ م)
وقتی میگوییم «انا علی العهد»، ادامه دادن این عهد چگونه ممکن است؟
یکی از کارهای مهمی که باید انجام دهیم این است که با قرآن بیشتر مأنوس شویم.
ابراهیم عَقیل (۱۹۶۲-۲۰۲۴م) معروف به «حاجعبدالقادر» و «حاجتحسین»، فرمانده نظامی برجسته حزبالله لبنان بود که گردان رضوان را تأسیس کرده بود. او از طراحان عملیاتها برای حزبالله بود و بارها علیه رژیم صهیونیستی اقدام نظامی کرده بود. از جمله فعالیتهای او، جنگ ۳۳ روزه با اسرائیل بود. او در ۳۰ شهریور ۱۴۰۳، در پی حمله هوایی ارتش اسرائیل به لبنان، ترور شد.
یکی از جملات معروف ابراهیم عقیل این بود که: «الله في الساحة»، خدا در میدان است...
حالا چطور میتوانیم انس با قرآن پیدا کنیم؟
در ابتدا باید این کار را شروع کنید. از همین ماه رمضان فرصت خوبی است.
چند نفر را انتخاب کنید و یک گروه قرآن خواندن بین یکدیگر ایجاد کنید.
یک ساعت مشخصی از روز را برای این کار انتخاب کنید.
یک قرآن شخصی برای خودتان داشته باشید. این قرآن را همهجا با یکدیگر ببرید و با همین قرآن انس بگیرید.
یک قرار هفتگی یا روزانه برای خودتان مشخص کنید.
قرآن خواندن آن موقعی نیست که دارید آن را میخوانید. قرآن خواندن از جایی شروع میشود که قرآن را میبندید!
دنبال دیدن علامتها و نشانههایی باشیم، برای اینکه ببینیم این آیهها چه مصداقی دارند و چطور باید این آیهها را در زندگی خودمان مشاهده کنیم. برای عملیاتی کردن این کار، در سال آینده روضه نیز برنامه داریم.
برای خواندن قرآن به دنبال فراهم کردن یک فرصت ویژه نباشید. ما اکثر اوقات قرآن خواندن در ذهنمان این طور است که باید وضو بگیریم، رو به قبله باشیم همهجا ساکت باشد و... و به همین دلایل و فراهم نبودن شرایط، قرآن نمیخوانیم!
البته رعایت کردن این آداب برای قرآن خواندن مفید است اما نباید مانع قرآن خواندن ما شود.
توصیه میکنم اپلیکیشنهای قرآنی را در موبایل خودتان نصب کنید. مانند اپلیکیشن حبلالمتین، قرآن نور، قرآن هادی و...
در کلاسهای قرآنی نیز میتوانید ثبتنام کنید. یکی از مکانهایی که میتوانید این کار را انجام دهید، باشگاه قرآنی نور است که چند بار در روضه امام جواد (ع) نیز معرفی کردهایم.
داشتن یک دفترچه برای ثبت نکات و سؤالات قرآنی نیز خیلی مفید است.
امیدواریم این جلسه شروعی برای انس شما با قرآن باشد.
حتما شروع کردن این کار و ادامه دادن آن سخت است.
اما باور داشته باشید که در این زمانه، تنها راه نجات ما، قرآن خواندن است و باید برای آن زحمت بکشیم و برنامهریزی کنیم.